Whisky maandupdate augustus 2026: waar het overschot zit, en waar niet

Marktbeeld augustus 2026

Augustus is traditioneel de rustigste maand op de secundaire whiskymarkt. Op de door Whiskystats gevolgde veilingen werden 20.480 flessen van 10.890 verschillende whisky's aangeboden, het laagste aantal sinds augustus 2025 maar wel 8,5% meer dan in dezelfde maand vorig jaar.

De Whiskystats Whisky Index, die de 500 historisch meest verhandelde whisky's volgt, sloot augustus af op 216,71 punten: 1,14% hoger over de maand, 3,12% over 2026 en 3,19% onder de 223,85 punten van augustus 2025.

Omdat wij ons uitsluitend richten op Schotse single malt whisky, kijken wij specifiek naar de Scotland-index. Die noteerde eind augustus 210,52 punten tegen 205,10 punten in juli, een stijging van 2,64% over de maand en 2,98% over 2026. Op jaarbasis ligt de index 1,09% onder augustus 2025.

Na drie jaar correctie is de markt in een fase van bodemvorming beland. Die overgang bespraken wij uitgebreid in de halfjaarupdate over H1 2026.

Eén kanttekening bij de cijfers hieronder: de Whiskystats-indices volgen uitsluitend de veilingmarkt voor flessen. Vaten worden daar niet verhandeld en vallen dus buiten deze cijfers.

Wilt u weten hoe beleggen in Schotse single malt in de praktijk werkt? In onze whitepaper zetten wij de opbouw van een portefeuille, de rol van rijpingsduur en de risico's op een rij. Vraag de whitepaper aan.

Brora is de sterkste stijger, Port Ellen voert de ranglijst aan

Brora was het best presterende merk van het gehele zomerseizoen. Na een terugval in mei won de Brora-index 3,2% in juni, 9,6% in juli en in de augustusveilingen nog eens 9,3%, waarmee het merk over 2026 op 25,8% uitkomt. In de vorige maandupdate noemden wij de julisprong uitzonderlijk; augustus geeft daarop een eerste bevestiging. Macallan won 1,4%, maar verliest de tweede plaats aan Brora.

Port Ellen voert de merkenranglijst onverminderd aan, met 287,96 punten eind augustus tegen 257,92 punten begin januari, een stijging van 11,7%. Dat Brora dit jaar een hoger rendement laat zien terwijl Port Ellen bovenaan staat is geen tegenstrijdigheid: de ranglijst is gebaseerd op het absolute indexniveau, dat de waardeontwikkeling over meerdere jaren weerspiegelt, niet op het rendement van dit kalenderjaar.

Japanse whisky was de enige grote index in het rood, met een verlies van 1,1%. Waar de brede Whisky Index sinds de aprildip 5,2% herstelde, gaf Japanse whisky in dezelfde periode nog eens 8,8% terug.

Het hoogste aandeel onverkochte flessen van dit decennium

Het opvallendste cijfer van augustus staat niet in de indices. Van de aangeboden flessen bleef 10,6% onverkocht, het hoogste aandeel dat Whiskystats dit decennium heeft geregistreerd.

De combinatie met de indexstanden is juist informatief. Wat wél werd verkocht, ging in vrijwel alle categorieën weg boven het niveau van de maand ervoor. Er is dus geen sprake van een prijsdaling maar van een markt die selectiever koopt. Aanbod dat niet aan de vraag voldoet, qua naam, qua kwaliteit of qua vraagprijs, blijft liggen. Dat is een markt die onderscheid maakt tussen wat schaars is en wat dat niet is.

Het whisky loch: waar het overschot zit

Op 5 september publiceerde de Financial Times een uitgebreide analyse van de Schotse whiskysector. De cijfers daarin bepalen het kader waarbinnen de markt zich de komende jaren beweegt.

Volgens de nieuwsbrief Commercial Spirits Intelligence van Martin Purvis en Duncan McFadzean is de hoeveelheid rijpende whisky gestegen van minder dan 400 miljoen liter tien jaar geleden naar ongeveer 1,4 miljard liter dit jaar, genoeg om drie jaar aan huidige consumptie te dekken. Veel Schotse distilleerderijen hebben hun productie daarop met meer dan een derde teruggeschroefd.

De financiële druk concentreert zich bij de kleinere, onafhankelijke producenten. Volgens McFadzean, tevens bestuursvoorzitter van zakenbank Noble & Co, zou tot een kwart van de circa 160 Schotse distilleerderijen te koop kunnen staan. Banken zijn terughoudend met financiering en buitenlandse investeerders melden zich voor distressed assets.

De grote producenten hebben de balans om de cyclus uit te zitten. Diageo, dat ongeveer een derde van alle Schotse whisky produceert, houdt voor 8,5 miljard dollar aan rijpende voorraad aan. In de FT wordt hun rol vergeleken met die van een centrale bank: zij bepalen hoeveel whisky op enig moment in of uit de markt is, zoals een centrale bank de geldhoeveelheid stuurt.

Waar het overschot niet zit

Hier ligt het onderscheid dat voor de whiskybelegger telt.

Er liggen op dit moment ongeveer 22 miljoen vaten te rijpen in Schotland. Dat getal suggereert overvloed, maar het overgrote deel ervan was nooit bestemd voor de markt waarin wij actief zijn. Ongeveer 88% gaat op in blended whisky en wordt gebotteld tussen drie en twaalf jaar: de volumeruggengraat van de industrie, met prijsstelling die meebeweegt met koopkracht. Circa 12% wordt gebotteld als single malt. Het segment waarop wij ons richten is daarbinnen een fractie: naar schatting 0,7% van de totale voorraad betreft single malt die vijfentwintig jaar of langer rijpt.

De tijdlijn maakt het concreet. Een vat dat vandaag als dertigjarige wordt gebotteld is gevuld rond 1996; een veertigjarige dateert van rond 1986. De overproductie waar de Financial Times over schrijft betreft vulling uit de jaren 2010 en later. Die voorraad komt pas vanaf de jaren veertig van deze eeuw in aanmerking voor dertigjarige bottelingen, en dan uitsluitend voor het deel dat al die tijd blijft liggen. Bij destillaat dat voor blends bestemd is gebeurt dat vrijwel nooit. Wat een vat tot oude whisky maakt is niet het jaar van vullen, maar de beslissing om het decennialang niet aan te raken.

In het segment van vijfentwintig jaar en ouder treedt eerder het omgekeerde op: de beschikbare voorraad neemt jaarlijks af, door bottelingen, consumptie en het verdampingsverlies dat elk vat ondergaat. Wat vandaag niet meer gevuld wordt, kan in 2056 geen dertigjarige whisky zijn. De productieverlaging van nu legt daarmee de basis voor krapte in de decennia daarna. Dat mechanisme is historisch gedocumenteerd, al laten tijdstip en omvang van het effect zich niet vooraf becijferen.

Waarom de opbouw van onze portefeuilles hier bepalend is

Een portefeuille bij Scotch Whisky Investments bestaat globaal voor twintig procent uit exclusieve, zeldzame flessen en voor tachtig procent uit rijpende vaten, waarvan een deel wordt aangehouden tot boven de dertig jaar en een deel tot boven de veertig jaar. Een vat wordt geselecteerd voor de leeftijd die het uiteindelijk moet bereiken, niet voor de leeftijd die het nu heeft.

Daarbinnen combineren wij uiteenlopende jaargangen: vaten die de bottelleeftijd naderen naast vaten die recent zijn gevuld. Zo bestrijkt een portefeuille de gehele looptijd van jong naar oud in plaats van alleen het laatste deel ervan. Hoe de waarde zich binnen die looptijd ontwikkelt verschilt per vat en per periode en laat zich niet vooraf vaststellen.

De jongere vaten komen uit dezelfde productiestroom waarin de sector nu een overschot ziet. Het verschil zit niet in de herkomst van het destillaat maar in de bestemming ervan. Waar het grootste deel van die stroom binnen enkele jaren als jonge whisky of blend wordt gebotteld, blijven deze vaten drie tot vier decennia liggen. Wat de sector vandaag als overvloed ervaart, is in dat perspectief de beginfase van een positie die pas in de tweede helft van deze eeuw tot bottelen komt.

Het gaat om vaten van actieve Schotse distilleerderijen uit uiteenlopende regio's, met opslag en beheer in onze eigen warehouses in Schotland. Bij de selectie kijken wij naar namen met een bewezen reputatie en een gedocumenteerde waardeontwikkeling over langere perioden. Die selectie is nadrukkelijk niet beperkt tot gesloten distilleerderijen; die vormen een onderdeel van het geheel, geen uitgangspunt.

Voor het flessengedeelte geldt hetzelfde principe in versterkte mate. Onze eigen voorraad omvat flessen uit de jaren zestig, zeventig en tachtig, met daarnaast een kern van ultra-oude bottelingen van vóór 1960. Daarin zijn tientallen inmiddels gesloten distilleerderijen vertegenwoordigd, waaronder Port Ellen en St Magdalene, naast bottelingen uit de klassieke perioden van Glenfarclas, Caol Ila, Glen Grant, Macallan, Bowmore, Springbank, Highland Park en Ardbeg.

Tot die voorraad behoren twee bijzondere verzamelingen. De Valentino Zagatti Collection omvat ruim drieduizend flessen, waaronder de oudste bekende Scotch whisky ter wereld, een handbeschreven fles uit 1843 die destijds als huwelijksgeschenk werd gegeven. Daarnaast beschikken wij over een uitgebreide St Magdalene-collectie, van de Lowland-distilleerderij die in 1983 definitief sloot en onder verzamelaars een uitgesproken reputatie geniet.

Van deze bottelingen en jaargangen wordt nooit meer een exemplaar geproduceerd. Bij Port Ellen en St Magdalene geldt dat voor de distilleerderij als geheel; bij de nog actieve namen voor de betreffende jaargang en botteling. De vraag of Schotland in 2026 te veel whisky maakt, raakt aan die voorraad niet.

De verdeling van de Schotse voorraad naar bestemming en de rol van rijpingsduur bepalen waar waarde zich opbouwt. Hoe dat doorwerkt in de opbouw van een portefeuille, leest u in onze whitepaper. Vraag de whitepaper aan.

Opslag en herkomst

Het huidige overschot trekt kopers aan die verwachten dat vaten die nu tegen scherpe prijzen beschikbaar zijn op termijn in waarde toenemen. In de FT vat een sectorprofessional die beweging kernachtig samen: het slimme geld gaat naar bonded storage, de door HMRC erkende douane-entrepots waar Scotch kan rijpen zonder dat accijns verschuldigd is tot het moment van uitslag.

Waar een vat ligt en hoe het is gedocumenteerd bepaalt bij verkoop een aanzienlijk deel van de waarde. Herkomst die niet controleerbaar is, weegt bij een dertig- of veertigjarige whisky zwaar op de verkoopbaarheid. Om die reden heeft de groep de opslag in eigen hand genomen. Scotch Whisky Warehousing exploiteert in Schotland een eigen, in 2024 opgeleverde faciliteit met vier bij HMRC geregistreerde warehouses, waar vaten van onze beleggers rijpen onder doorlopende bewaking van herkomst, opslagcondities en documentatie, met de belegger als juridisch eigenaar.

De vraagzijde: eerste positieve exportcijfers

Aan de vraagzijde worden de eerste positieve signalen zichtbaar. Mark Kent, bestuursvoorzitter van de Scotch Whisky Association, spreekt in de FT van "green shoots". Het exportvolume van Schotse whisky steeg in de eerste helft van 2026 met 6% naar 50 miljoen dozen, met de waarde 3% hoger. McFadzean tekent daarbij aan dat groeiende volumes en dalende kosten de vrije kasstroom bij veel distillateurs verbeteren, en dat het ergste mogelijk achter de rug is.

De structurele rugwind komt van de handelsakkoorden die wij eerder dit jaar behandelden. Het UK-India-akkoord halveerde de Indiase invoerheffing van 150% naar 75%, met afbouw naar 40% over tien jaar, terwijl Scotch momenteel slechts 3% van de Indiase whiskymarkt beslaat. China verlaagde de heffing van 10% naar 5% en de Amerikaanse heffing van 10% verviel per 24 juli.

Er staat een tegengeluid tegenover dat wij niet onbenoemd laten. In de FT wordt de vrees genoemd dat alcohol structureel in verval raakt, vergelijkbaar met tabak. De onderbouwing daarvoor is vooralsnog beperkt: uit IWSR-onderzoek onder 32.000 respondenten in de vijftien grootste alcoholmarkten blijkt dat 74% van Gen Z boven de wettelijke leeftijd de afgelopen zes maanden alcohol dronk, tegenover 66% drie jaar eerder, tegen 76% voor de volwassen bevolking als geheel. De volumedaling lijkt eerder een koopkrachtvraagstuk dan een generatievraagstuk.

Wat dit betekent voor de whiskybelegger

Augustus voegt drie datapunten toe aan het beeld dat wij sinds vorig jaar beschrijven. De markt wordt selectiever, met een recordaandeel onverkochte flessen bij gelijktijdig stijgende prijzen voor wat wél verkoopt. Schotse single malt bewoog bovengemiddeld mee en houdt op jaarbasis beter stand dan de brede markt. En het sectorbrede overschot bevindt zich vrijwel volledig buiten het segment waarin de belegger in oude, gedocumenteerde single malt actief is.

Dat maakt het overschot niet irrelevant. Een sector onder financiële druk kent reële risico's: kleinere distilleerderijen en opslagpartijen kunnen in de problemen komen, en distressed verkopen kunnen tijdelijk op prijzen drukken. Juist daarom wegen herkomst, documentatie en de betrouwbaarheid van de opslag zwaar.

Voor de belegger met een lange horizon blijft onze lezing van de cyclus ongewijzigd. Dit is een fase van bodemvorming, waarin posities gedisciplineerd worden opgebouwd. Wij voorspellen geen snelle stijging; wij positioneren op basis van waar de cyclus staat. Wat dat voor uw situatie betekent, hangt af van uw doelstelling en risicobereidheid.

Overweegt u een positie in Schotse single malt? Onze whitepaper behandelt de opbouw van een portefeuille, de rol van herkomst en opslag, en de risico's die bij deze beleggingscategorie horen. Vraag de whitepaper aan.

Over Scotch Whisky Investments

Scotch Whisky Investments is sinds 2002 gespecialiseerd in beleggen in Schotse single malt whisky. Wij beheren ruim €325 miljoen aan vermogen en opereren sinds 2014 onder licentie van de AFM. Meer dan 1.600 beleggers bouwen via ons een portefeuille op van fysieke flessen en vaten, waarbij de belegger juridisch eigenaar blijft en wij het specialistische werk, van selectie en herkomstbewaking tot opslag in Schotland, organiseren. Wilt u meer weten hoe een whiskyportefeuille eruit kan zien? Maak vrijblijvend een afspraak voor een kennismaking.

Deze informatie is algemeen en vormt geen persoonlijk financieel advies. Beleggen brengt risico’s met zich mee, waaronder waardeschommelingen en beperkte liquiditeit. Genoemde indexcijfers betreffen brede marktgemiddelden en zeggen niets over de waardeontwikkeling van een individuele fles of vat. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.

Bronnen

• Whiskystats Price Update augustus 2026, "Auction prices for Brora surge", 8 september 2026

• Financial Times, "Scotland has a whisky problem", Simeon Kerr en Madeleine Speed, 5 september 2026

• Commercial Spirits Intelligence (Martin Purvis, Duncan McFadzean), via FT

• Scotch Whisky Association, exportcijfers H1 2026, via FT

• IWSR consumentenonderzoek, via FT